İNTRAVEZİKAL (MESANE İÇİNE) BACİLLUS CALMETTE-GUERİN (BCG) İMMÜNOTERAPİSİ

Hastanıza yapılan endoskopik değerlendirmede hastanızın mesanesinde tümör olduğu düşünülen lezyon saptanmış ve mesane tümörlerinin tanı, evreleme ve tedavisinde altın standart olan transüretral rezeksiyon-mesane tümörü (TUR-MT) işlemi gerçekleştirilmiştir (Şekil 1).

Şekil 1 : Ön idrar deliğinden girilerek kapalı yöntemle mesane tümörünün temizlenmesi.

Patolojik inceleme sonrasında bu lezyonun mesanenin en sık görülen tümörü olan değişici epitelyum hücreli karsinom olduğu anlaşılmıştır. İlk tanı konduğunda mesane kanserlerinin % 60-80’i yüzeyeldir, mesane duvarında derine inmemiştir. Değişici hücreli yüzeyel mesane tümörlü olguların tedavisindeki en önemli problem, TUR-MT yapılmasını takiben hastaların % 50-70’inde oluşan tümör nüksü (tekrarlama) ve %10-20’sinde gelişen ilerleme (hastalığın mesane duvarı kas tabakasını tutması ve komşu yada uzak organlara sıçraması)’dır.
TUR-MT’den sonra tümör nüksünü ve ilerleme oluşmasını önlemek amacıyla mesane içine zayıflatılmış verem mikrobu olan Bacillus Calmette- Guerin (BCG)aşısı seyreltilerek uygulanmaktadır. Bu işlemle tümör nüksünün ortaya çıkışında yaklaşık %40’lık azalma ve hastalıksız dönemde uzama sağlanabilmekte ve hastalığın ilerlemesi yaklaşık %27 oranında engellenebilmektedir.
Nasıl bir işlem uygulanacak :
İşlem için randevu verilen günde gelirken daha önce size reçete edilmiş olan malzemelerinizi de getireceksiniz. Aşının canlı aşı olması nedeniyle aşı işlem öncesi eczaneden alınmalı soğuk zincir kurallarına uygun olarak taşınmalıdır. Teknisyen ve doktor eşliğinde yapılacak bu işlemden önce aktif idrar yolu enfeksiyonunuzun olmaması için azami dikkat edilmelidir. Aktif idrar yolu enfeksiyonu varsa bunun tedavi edilmesi gereklidir. İşlem öncesinde idrarda kanamanın olmaması gereklidir. Bu nedenle TUR-MT sonrasında en az 2 hafta mesanenin iyileşmesi için beklenmektedir. Aksi durumlarda tedavi ertelenmektedir.
Mesane içine BCG uygulaması en az 6 hafta ve haftada 1 kez olacak şekilde uygulanmaktadır. Çeşitli idame tedavileri mevcut olup aylık, 3 aylık tedavilerle tedavi 6 aydan 1 yıla kadar uzatılabilmektedir.
İşlem esnasında üretranızdan (dış idrar yolundan) mesanenize (idrar kesesi) ince bir kateter yerleştirilecek ve bu kateter içinden 50 ml serum fizyolojik içine seyreltilen BCG aşısı mesane içine verilecektir (Şekil 2).

Şekil 2 : İnce bir sonda konularak mesane içerisine koruyucu ilaç (BCG) verilmesi.

Mesane içine BCG verilmesini takiben sonda çekilerek ilacın mesane içinde 2 saat kadar kalması sağlanır. İlacın mesanenin tüm duvarlarına temasını sağlamak amacıyla hasta sırasıyla sırtüstü, sağ yan, sol yan ve yüzüstü yatırılır. Hastalarda ilaca bağlı mesanede yanma ve idrara sıkışma hissi gelişebilmektedir. Hasta tolere edebildiği kadar bunlara dayanmaya çalışmalıdır. Tedavinin bitiminde veya tedavi daha fazla tolere edilemediğinde hasta gösterilen tuvaletlere idrarını yapmalıdır.
Bu işlem esnasında anesteziye ihtiyaç yoktur. Kateter takılması sırasında dış idrar kanalınıza verilecek olan kayganlaştırıcı jelin lokal anestetik etkisi mevcuttur.

BU İŞLEMİN RİSKLERİ

  • Erkek hastalarda nadiren kateter takılmasında zorlanma olabilir. Buna bağlı olarak işlem sonrasında idrar yaparken yanma veya hafif kanama görülebilir.
  • İşleme bağlı olarak idrar yolu enfeksiyonu gelişebilir. Bu şikayetler birkaç gün sürebileceği gibi tedavi sırasında giderek kötüleşebilir. Bu yan etkiler semptomatik olarak ilaçlarla tedavi edilirler. Mesanenin kapasitesinde azalma ve çok nadiren (%0.5’ten az) mesanenin küçülmesi (kontraktür) gelişebilir: durumlarda mesanenin sonda takılarak dinlendirilmesi ve bir takım ilaçlarla yıkanması gerekebilir ve hatta ek cerrahi tedavilere (mesane kapasitesini arttırmaya yönelik ameliyatlardan mesanenin alınmasına kadar değişen ) ihtiyaç duyulabilir.
  • Tedavi sonrası hastaların yaklaşık %30’unda idrarda kanama gelişebilir. Sıklıkla bol su içilmesi ile kendiliğinden kaybolur. Nadiren sonda takılması ve mesanenin dinlendirilerek yıkanmasını gerektirebilir.
  • Hafif bir ateş ve halsizlik görülebilir. Eğer ateş 24 saatten uzun süre 38.5 C üzerinde seyreder veya 39.5 C’nin üzerinde ölçülürse ilaç tedavisine (INAH) ihtiyaç duyulabilir.
  • Çok nadir olarak prostat ve testislerde tutulum olabilir. İlaç tedavisi gerektirebilir. İlaç tedavisine yanıt vermeyen olgularda cerrahi girişimlere ihtiyaç olabilir (prostatektomi ve/veya orşiektomi).
  • BCG’nin mesaneden emilerek sistemik kan dolaşımına karışması ve sonrasında sistemik BCGozis adı verilen sıklıkla karaciğer ve akciğerlere hastalığın yayıldığı durum gelişebilir ve hastanın hastaneye yatırılması ve en az 6 aylık ilaç tedavisi ihtiyacı doğabilir.
  • Ciddi hastalık, sepsis ve ölüm riski çok nadirdir.

Girişimin yapılmaması durumunda neler olabilir?:

Bu işlemin yapılmaması durumunda hastalığınızın tekrarlama riski %40-50 ve ilerleme riski %27 oranında tedavinin yapılması durumuna kıyasla daha yüksektir. Tekrarlama ve ilerleme olması durumunda mesanenin kas tabakası tutulabilir ve hastalık diğer organlarınıza sıçrayarak bu organlarda yetmezliğe, ağrılara ve yaşam sürenizin kısalmasına neden olabilir.
TUR-MT’den sonra BCG yerine Mitomycine-C, Epirubicine, Adriamycine, Thio-thepa, Valrubicine gibi bazı kemoterapötik ajanların mesane içine lokal uygulanmasıyla tümör nüksünün ortaya çıkışında azalma ve hastalıksız dönemde uzama sağlanabilmektedir. Bu ajanların hiçbiri nüksü engellemede intravezikal BCG tedavisi kadar etkin olmamaktadır.

Ortaya çıkabilecek yan etkiler :

  • Sık görülebilen yan etkiler: İdrarda yanma, sık idrar yapma, acil idrar yapma hissi, acil idrar yapma hissi ile birlikte idrar tutamama, idrardan kan gelmesi, idrar yolu enfeksiyonu
  • Nadir görülebilen yan etkiler: Mesanenin kapasitesinde azalma, hafif bir ateş ve halsizlik
  • Çok nadir görülebilen yan etkiler: (%0.5’ten az) mesanenin küçülmesi (kontraktür), sepsis, ölüm

Girişimden önce hastanın dikkat etmesi gereken hususlar :

İdrar yolu enfeksiyonu ve idrarda kanama olmamasına dikkat edilmelidir. Daha önce benzer bir tedavi alındı ve yan etki görüldüyse bunlar hakkında hekime ayrıntılı bilgi verilmelidir. Aşının canlı aşı olması nedeniyle aşı işlem öncesi eczaneden alınmalı soğuk zincir kurallarına uygun olarak taşınmalıdır.

Girişimden sonra hastanın dikkat etmesi gereken hususlar :

BCG aşısının canlı bir aşı olması nedeniyle tuvalet kullanımını takiben ellerin bol sabunla yıkanması gerekmektedir. Evde çocuk ve diğer bireylerin kullandığı tuvaletten mümkünse farklı bir tuvaletin kullanılması, mümkün değilse el yıkama, tuvaletin temizliği ve sifonun çekilmesine önem verilmesi risk, gurubundakilerin korunması açısından önemlidir. Bol sıvı almanız önerilir. Size önerilen ilaç tedavisi ve kontrolönerilerine uyunuz. Beklenmeyen bir durumda doktorunuz Prof Dr Özcan Atahan ile  irtibat kurunuz.
WeCreativez WhatsApp Support
Sormak istediğiniz her konuda bize danışabilirsiniz...Asistan Yavuz Savaş
👋 Merhaba, size nasıl yardımcı olabilirim ? Asistan Yavuz Savaş
Call Now Button